საინფორმაციო სააგენტო „ფაქტი“
არასამთავრობო ორგანიზაცია „საქართველო – კორუფციასთან ბრძოლის საინფორმაციო ცენტრის“ ხელმძღვანელის, მერაბ ღოღობერიძის განცხადებით, ორგანიზაცია ყოველდღიურად იღებს მოქალაქეებისგან შეტყობინებებს შესაძლო კიბერდანაშაულის, ფიშინგის, სხვადასხვა ტიპის ქოლ-ცენტრების, სავარაუდოდ უკანონო ონლაინ კაზინოების, ასევე კრიპტოაქტივებთან დაკავშირებული დაურეგისტრირებელი საქმიანობის შესახებ.
მისი თქმით, ორგანიზაცია თითოეულ შეტყობინებას სწავლობს, აანალიზებს და შესაბამისი გარემოებების არსებობის შემთხვევაში ინფორმაციას გადასცემს შესაბამის სახელმწიფო უწყებებს. ამასთან, ყველა შესაძლო სამართალდარღვევა საჭიროებს კომპეტენტური ორგანოების მიერ გადამოწმებასა და სამართლებრივ შეფასებას.
რა არის კიბერდანაშაული?
კიბერდანაშაული მოიცავს ისეთ უკანონო ქმედებებს, რომლებიც ხორციელდება კომპიუტერული სისტემების, ინტერნეტის ან სხვა ციფრული ტექნოლოგიების გამოყენებით.
ყველაზეგავრცელებული მიმართულებებია:
·ფიშინგი – მოქალაქეების მოტყუება ყალბი ვებგვერდების, SMS-ების ან ელფოსტის საშუალებით, რათა მოიპოვონ საბანკო მონაცემები, პაროლები ან სხვა პერსონალური ინფორმაცია.
·უკანონო ქოლ-ცენტრები – შემთხვევები, როდესაც ორგანიზებული ჯგუფები სატელეფონო კომუნიკაციის საშუალებით სავარაუდოდ ახორციელებენ თაღლითურ სქემებს.
·უკანონო ონლაინ აზარტული თამაშები – პლატფორმები, რომლებიც შესაძლოა მოქმედებდნენ შესაბამისი ნებართვის ან რეგულაციის გარეშე.
·კრიპტოაქტივებთან დაკავშირებული დაურეგისტრირებელი საქმიანობა – გარკვეულ შემთხვევებში შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს უკანონო ფინანსური ოპერაციების დასაფარად, თუმცა თითოეული ფაქტი საჭიროებს ინდივიდუალურ გამოძიებას.
ასეთი დანაშაულები საფრთხეს უქმნის მოქალაქეთა ფინანსურ უსაფრთხოებას, სახელმწიფო ინსტიტუტების მიმართ ნდობას, ქვეყნის ეკონომიკურ გარემოსა და საერთაშორისო რეპუტაციას.
განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს ფულის გათეთრების შესაძლო სქემებს, როდესაც უკანონოდ მიღებული შემოსავლის კანონიერი წარმოშობის ილუზიის შექმნა ხდება სხვადასხვა ფინანსური ოპერაციის, მათ შორის ციფრული პლატფორმებისა და სხვა მექანიზმების გამოყენებით. კონკრეტულ საქმეებში ასეთი გარემოებების არსებობა მხოლოდ კომპეტენტურმა საგამოძიებო ორგანოებმა შეიძლება დაადგინონ.
რეკომენდაცია ხელისუფლებას
მერაბ ღოღობერიძე საქართველოს პრემიერ-მინისტრს მიმართავს რეკომენდაციით, გაძლიერდეს კოორდინაცია სახელმწიფო უწყებებს შორის და შეიქმნას კიბერუსაფრთხოებისა და კიბერდანაშაულის წინააღმდეგ ბრძოლის სპეციალიზებული სამსახური.
მისი მოსაზრებით:
·შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში უნდა შეიქმნას კიბერდანაშაულზე ორიენტირებული სპეციალიზებული ქვედანაყოფი;
·ფინანსური მიმართულებით ფინანსურმა საგამოძიებო ორგანოებმა გააძლიერონ ფულის გათეთრებისა და ფინანსური დანაშაულების გამოვლენა;
·მიგრაციის სამსახურმა, საკუთარი უფლებამოსილების ფარგლებში, უზრუნველყოს უცხო ქვეყნის მოქალაქეთა კანონიერების კონტროლი და შესაბამისი რეაგირება;
·ყველა უწყებას შორის ინფორმაციის გაცვლა და ერთიანი მოქმედების მექანიზმი უნდა გახდეს უფრო ეფექტიანი.
ღოღობერიძის შეფასებით, კიბერსივრცეში არსებული თანამედროვე გამოწვევები სწრაფად ვითარდება, ამიტომ სახელმწიფოს რეაგირებაც უნდა იყოს თანამედროვე, კოორდინირებული და ეფექტიანი, რათა დაცული იყოს როგორც საქართველოს მოქალაქეები, ისე ქვეყნის უსაფრთხოება და საერთაშორისო რეპუტაცია.